Edinburgh Fringe door de ogen van Jeroen Bloemhoff

The Edinburgh Fringe Festival is een oud en groot festival in het Schotse Edinburgh (zoals de naam al doet vermoeden). Dit festival duurt een maand en tijdens deze maand is de stad gevuld met allerlei soorten optredens: muziek, theater, dans, spoken word en comedy: heel veel comedy.

Omdat het festival een maand lang duurt gebruiken veel Britse comedians dit als tijd om hun show te polijsten. Ze spelen een maand lang hun programma van een uur om er vervolgens mee te touren. En daarom ben Ik, samen met collega comedian Ruud Vos, een week lang hierheen gegaan om zoveel mogelijk optredens te zien en eventueel zelf ook wat 8 minuten op te treden.

Voorbereiding
Als voorbereiding op dit festival heb ik niet veel gedaan moet ik zeggen. Ruud had voor mij een AirBnB gevonden en een vlucht boeken is ook makkelijk zat. In het begin waren niet veel acts bekend maar ik kocht zo snel ik kon een kaartje voor de show van Tape Face. Later, en dan bedoel ik een week voor het festival, heb ik gekeken voor andere acts. Hier heb ik gekeken naar de lijst van gasten van de Comedian’s Comedian podcast en een aantal personen die uit het oog sprongen uitgekozen. Toen ik in het vliegtuig stapte stond de teller van shows op 7. Niet veel voor een week, maar ik hou van de vrijheid om spontaan random shows te checken. Daarnaast wilde ik ook de mogelijkheid hebben om zelf bij open mics aan te sluiten, en wat van de stad zelf te zien.

Stand up shows
Mijn voornaamste doel in Edinburgh was het bezoeken van zoveel mogelijk stand up comedy shows. Dit is mij best goed gelukt, aangezien mijn totaal aantal bezochte betaalde shows tot het totaal is gekomen van 20, en daar komen nog ongeveer 5-10 gratis shows bij. Aangezien het merendeel van deze shows stand up was, vind ik dat ik ben geslaagd in mijn doel.

Ik was eerst van plan om een verslag te schrijven per dag met alle shows die ik heb gezien. Door het grote aantal shows dat ik heb gezien, en waarbij er niet over alle shows evenveel goeds te zeggen was, besloot ik voor een algemenere aanpak. Als je alle stand up shows bij elkaar raapt dan zie je ten eerste dat er een heel breed spectrum aan stijlen is. Ik zal hier een paar uitschieters benoemen en bespreken.
De eerste is de absurde Tony Law, die zijn hele set baseerde rond een verhaal over het WK trampolinespringen en gebruik maakte van amateuristisch bewogen schaduwpoppen (dit werd geprojecteerd met een beamer). Het was een hoog tempo waarin er geen ruimte was voor schaamte of echte rust, terwijl Law grap na grap op het publiek af vuurde. In een show waarin alles enorm bizar is ga je toch mee in zijn verhaal door zijn enthousiaste manier van vertellen. Een ander fijn ding is dat hij meta opmerkingen maakt die een kijkje geven achter de schermen, iets wat meer comedians deden tijdens het festival. Na zijn optreden had ik in ieder geval even een momentje nodig om bij te komen.

Milo McCabe gooide het over een andere boeg, en speelde zijn hele stand up show in de rol van Troy Hawke. Hawke is een zelf bedacht personage en helemaal uitgewerkt door Milo, en komt daardoor erg geloofwaardig en overtuigend over. Het is ook een origineel personage, dat is bescherm van de buitenwereld door zijn rijke moeder, en daarom naïef is over de wereld, wat vooral zorgt voor frisse observaties. Buiten de goede grappen is het een genot om de verschillende tikken voorbij te zien komen van het personage, plus hoe Milo omgaat met hecklers zonder uit zijn rol te breken.

Andrew O’Neil’s Black Magic Fun Hour was ook een genot om te zien. Een stand up show die als rode draad het schrijfproces het van O’Neil, wat met magie en Goden te maken had. Tussendoor werden verschillende verhalen en grappen in rap tempo verteld, soms met hulp van gitaar, in hoog tempo terwijl de AD/HD’er het publiek geen moment rust gunt. Dit is echter niet vervelend omdat het boeiend materiaal is en goed wordt verteld. Ander leuk detail: hij kwam op met ontbloot bovenlichaam waarop hij met stift “rituele tatoeages” had getekend, met grote hoornen op zijn hoofd terwijl hij een geur van insens door de kamer verspreid en een magische incantatie aan het voorlezen was. Verdient zeker nominatie voor één van de bijzonderste opkomsten van het festival.

Set List is een concept dat door meerdere comedy clubs in de UK en de VS wordt georganiseerd. Op een Set List avond staan meerdere comedians op het podium zonder dat ze weten waar ze het over gaan hebben. Deze worden tijdens het optreden op een beamer geprojecteerd, en de comedian moet hier dan maar materiaal over gaan verzinnen. Erg leuk, en ik weet dat er mensen mee bezig zijn dit naar Nederland te halen en ik hoop dit dan ook snel hier te zien.

Stuart Goldsmith zal voor vele bezoekers van deze site een bekende zijn als de host van ‘The Comedian’s Comedian Podcast’. Hierin interviewt hij comedians over het vak, en aan zijn show is te merken dat hij nuttig gebruik maakt van de informatie. Sterke grappen verteld in een goed verhaal over vader worden, met een briljante vondst waarin hij door zijn set heen praat tegen zijn toekomstige zelf via een voice recorder. Voornamelijk voor comedians erg vermakelijk en heel herkenbaar.

Andere uitblinkers die ik zag van stand up comedians waarin Laura Davies, Dave Johns, James Acaster, Phil Wang en Chris Turner, die ook vaker in Nederland te bewonderen is geweest.

Street performers
Edinburgh heeft hele soepele wetgeving rond optreden op straat. Je hebt geen vergunning nodig en zolang je maar geen overlast veroorzaakt, na een uur verplaatst en niet vlak naast een andere performer staat, dan is er niks aan de hand. Reden genoeg om ervoor te zorgen dat tijdens de Fringe er op iedere hoek van de straat wel iemand muziek staat te spelen, op een eenwieler zit te jongleren of een andere show geeft. Dit geeft de stad een nóg bruisendere vibe. In de main streets van het festival waar veel locaties met elkaar kruisen heb je ook shows die officieel bij de Fringe horen. Deze street performers betalen niks maar krijgen wel een speelplek en schema van het festival waardoor ze op de drukke straat kunnen optreden. Dit zorgt enigszins voor frustraties omdat dit het navigeren door de drukke straat nog moeilijker maakt. Maar je krijgt wel nog meer entertainment binnen, en als comedian kan je veel leren over de aandacht krijgen en houden van het publiek, omdat een street performer hier constant mee bezig is.

Flyers
Tijdens het festival heb ik besloten om alle flyers die ik krijg te bewaren. Inmiddels nu ik thuis ben heb ik na 1 week een behoorlijke stapel flyers verzameld. Het is interessant om te zien hoe mensen je aandacht proberen te trekken met hun flyers. Uiteraard zet iedereen er hun goede reviews op, waardoor een flyer soms meer uit reviews bestaat dan design. Andere gebruiken weer felle kleuren zoals roze om er tussenuit te springen, of juist geen kleur, of doen hun flyer in de vorm van een penis. Veel comedians houden het simpel met een portret foto van zichzelf, vaak in een “grappige” pose of gelaatsuitdrukking. Ook proberen veel comedians je te overtuigen van hun show door de tekst achterop de flyer zo grappig mogelijk te maken (iets wat best moeilijk is op zo’n flyer). En ik moet zeggen: je wordt echt dood gegooid met deze flyers. De reden hiervoor? Er zijn zoveel shows dat het heel moeilijk is publiek bewust te maken van je show, laat staan ze ervan te overtuigen ook te komen. Hierdoor is flyeren een essentieel onderdeel van optreden tijdens de Fringe, ergens waar ik zelf ook achter ben gekomen toen ik flyerde voor de show waar ik zelf bij optrad. Het is een aparte ervaring, maar je kan het leuk maken voor jezelf, zolang je maar creatief bent. Ik vond het in ieder geval leuk om nieuwe opening lines te proberen op voorbijgangers en ze aan het lachen te krijgen. Op een geven moment verdwijnt je gevoel van schaamte en spreek je makkelijk iedereen aan, waardoor je daarna teleurgesteld zal zijn in de lage opkomst voor je show, maar dat is nou eenmaal show business.

Clown acts/fysieke comedy
Naast stand up comedy ben ik ook erg fan van clown acts. Of fysieke comedy. Dit is in Nederland niet echt groot, maar in de UK is het een gevestigde theatervorm. Acts uit Nederland die onder deze noemer zouden vallen zijn o.a. The Ashton Brothers en De Blonde Jongens & Tim. Het kan zijn dat er meer zijn, maar die ken ik zelf dan niet.
Afin, deze voorstellingen waren niet alleen hilarisch, maar ook leerzaam. Een act als Tapeface bijvoorbeeld (voorheen bekend als The Boy With Tape On His Face), die het ver schopte in America’s Got Talent, zet een hele show in elkaar zonder te praten. Maar het publiek is constant geboeid, lacht uitbundig en begrijpt alles wat hij probeert over te brengen. Comedians hebben het vaak over word economy en proberen met zo weinig mogelijk woorden een grap te vertellen. Zonder te praten lijkt mij hiervan het uiterste, en laat zien hoeveel je al kan over brengen met alleen gebaren en gezichtsuitdrukkingen.

Een compleet andere act, die flink gestoord was, is Paul Currie, die zich het beste laat omschrijven als Turboclown. Een reeks aan willekeurige sketches komen voorbij waar het publiek vaak bij wordt betrokken. Al in het begin laat hij de hele zaal doen alsof ze op geluksdraak rijden uit The Never Ending Story, hij speelt muziek op een plant, speelt Where’s Waldo met leden uit het publiek, en voert een demente prullenbak maïs. En dan hoor ik de vraag al: maar wat heb je aan zo’n show als comedian? En gelukkig heb ik daar het antwoord op. Wat je eraan hebt is dat je herinnert wordt dat er geen grenzen zijn waarmee je mensen kan laten lachen. Als je denkt dat iets grappig is, hoe bizar dan ook: probeer het. Het werkte op mij in ieder geval erg inspirerend en motiverend. Dit is eigenlijk de grootste les van dit soort voorstellingen: comedy komt in alle vormen en maten, niks is te gek, en je kan heel veel met alleen fysiek.

Special mentions
Er zijn nog 2 shows die ik in het bijzonder wilde noemen, omdat die onder geen van de bovenstaande noemers vallen. De eerste is MMORPG: A Massively Multi-player On Stage Role Playing Game. Tijdens deze show neemt Paul Flannery de zaal mee op een interactief avontuur. Drie mensen uit het publiek moeten spelen op het podium, en nemen ieder een class aan. Met suggesties van het publiek en een geïmproviseerd verhaal van Paul Flannery als Dungeon Master wordt vervolgens het meest bizarre en hilarische Dungeons & Dragons avontuur gespeeld. Alle regels en fantasy tropes worden achterwege gelaten (ik speelde zelf als een magische dweil die zich identificeerde als bezem) en alle acties hun succes worden bepaald door het rollen van een grote 20 zijdige dobbelsteen. Voor nerds die van comedy houden, zoals ik, een fantastische show en highlight van het festival.

Een andere show die in ongeveer dezelfde categorie valt is The Dark Room. Nee, dit is geen show over de beruchte orgies die in duistere ruimtes worden gehouden. In plaats daarvan is het een interactieve show waarbij door een text based adventure wordt gelopen. Velen zullen deze games wel kennen, van hun jeugd of beruchte verhalen. Het principe is simpel: je start de game, en ziet een tekst als “you are in the woods. what do you do?” en dan moet je of intypen wat je doet, of je moet een keuze maken uit verschillende opties. The Dark Room gebruikt het 2e principe en het komt erop neer dat elke keuze slecht is, dood is onvermijdelijk en de oude games van weleer worden op scherpe wijze belachelijk gemaakt. Dat de host, John Robertson, vliegensvlug is met zijn humor en alles op heerlijk botte wijze brengt maakt het af. Dat en het cult publiek dat het inmiddels heeft opgebouwd (meerdere omschrijvingen werden luidruchtig meegebruld door het publiek). Dit is een typisch geval van de magie niet kunnen omschrijven met woorden alleen, dus ik raad aan dit op te zoeken op YouTube. Iedere show is anders dus spoilers zijn er niet.

Afterthoughts
Het bezoeken van het Edinburgh Fringe Festival was voor mij een hoogtepunt van het jaar. Ik heb belachelijk veel comedy gezien, heb inspiratie opgedaan en ben gemotiveerd om aan de slag te gaan en volgend jaar er zelf te spelen. Het is zo’n unieke sfeer die door de stad heerst, en je kan de creatieve energie gewoon voelen. Voor iedere comedian die een beetje Engels kan raad ik dus aan om naar de Fringe te gaan. Het is het al waard om zoveel mogelijk shows te zien, maar als je er kan spelen met je eigen show wordt je nog veel beter. Als iemand mij zoekt tijdens Augustus in 2018, dan weet je bij deze waar je me dan kan vinden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s